Sıfır Araç Fiyatları: Bu Rakamlar Nereden Geliyor?
Neden "ortalama araç fiyatı" vermiyoruz?
Bu, bu endeksin en önemli metodoloji kararı. Piyasadaki tüm sıfır model fiyatlarının ortalamasını almak yanıltıcı olurdu: böyle bir listede Porsche ile Fiat eşit ağırlıkta sayılır. Bizim ölçümümüzde tüm modellerin ham ortalaması 3,2 milyon TL çıkıyordu — oysa Türkiye'de gerçekte satın alınan araçların büyük çoğunluğu bunun çok altında.
Sorun şu: liste ağırlığı, satış ağırlığı değildir. Bir markanın 40 modeli listede olması, o modellerin 40 kat daha çok satıldığı anlamına gelmez. Satış adedine göre ağırlıklandırma yapmadan tek bir "ortalama araç fiyatı" yayınlamak, okuyucuyu yanlış yönlendirir.
Bunun yerine ne ölçüyoruz?
| Kalem | Ne ölçer | Toplama girer mi? |
|---|---|---|
| En ucuz sıfır araç | Her markanın giriş seviyesi (en ucuz) modelinin fiyatı — 24 marka | Evet |
| Marka bazlı kalemler | O markanın kendi model yelpazesindeki fiyat dağılımı | Hayır — bilgi amaçlı |
"En ucuz sıfır araç" net tanımlı bir ölçüdür: her markanın giriş modelinin fiyatını alıp bunların dağılımına bakarız. "Bir marka sıfır araca başlamak için en az ne ister?" sorusunun cevabıdır.
Marka kalemleri neden toplanmıyor?
Çünkü birbirinin alternatifidir. Bir kişi hem Tesla hem Suzuki almaz. Bunları toplamak 17,7 milyon TL gibi anlamsız bir sayı üretirdi. Bu yüzden marka kalemleri tabloda Bilgi amaçlı — toplamda değil etiketiyle işaretlenir ve endeksin toplamına katılmaz.
Yola çıkarma maliyeti: etiket fiyatı yetmez
Bir sıfır aracın etiket fiyatı, o aracın size maliyeti değildir. Yola çıkarmak için ayrıca MTV, noter ve ilk tescil harcı, plaka/ruhsat ve zorunlu trafik sigortası ödersiniz; çoğu kişi buna kasko da ekler. Hesaplayıcı bu toplamı gösterir.
Bu kalemlerin bir kısmı resmî tarife, bir kısmı tahminidir — ikisi karıştırılmaz, toplamda ayrı ayrı belirtilir:
| Kalem | Nasıl hesaplanır | Tür |
|---|---|---|
| MTV (ilk yıl) | Motor silindir hacmi kademesine göre: 1300 cc'ye kadar 6.903 TL, 1301–1600 cc 12.028 TL, 1601–1800 cc 21.252 TL | Resmî |
| Noter + ilk tescil harcı | Satış bedelinin binde 2'si (asgari 1.000 TL) + sabit noter ücreti | Resmî |
| Plaka + ruhsat | Sabit tutar | Tahmini |
| Zorunlu trafik sigortası | Ortalama profil varsayımı | Tahmini |
| Kasko (ilk yıl) | Araç değerinin ~%3'ü | Tahmini |
Kaynak: MTV tutarları 58 Seri No.lu MTV Genel Tebliği (31.12.2025 tarihli Resmî Gazete). Noter harcı, 2026'da yürürlüğe giren nispi harç düzenlemesine dayanır. Bu tarifeler yılda bir kez, genellikle 31 Aralık'ta güncellenir; yeni tarife yayımlandığında bu sayfa ve hesaplayıcı elle güncellenir.
Sınırlar: MTV'nin gerçek tarifesi motor hacmi ve araç değeri kademelidir; hesaplayıcı her hacim için yaygın değer kademesini kullanır, üst değer kademelerinde MTV daha yüksek olur. Elektrikli araçlarda MTV motor gücüne (kW) göre hesaplanır — hesaplayıcı içten yanmalı motorları kapsar. Trafik sigortası ve kasko ile; araç tipine, hasarsızlık basamağına ve sürücü profiline göre ciddi değişir.
Segment tanımı
Her kalem için toplanan fiyatlar üç segmente ayrılır (persentil bazlı):
| Segment | Tanım |
|---|---|
| Ekonomik | ≤ 25. persentil (P25) |
| Orta | P25 – P75 arası |
| Üst | > 75. persentil (P75) |
Marka bazlı kalemlerde segmentler o markanın kendi model yelpazesi içindeki dağılımı yansıtır — markalar arası kıyas için değil, marka içi aralığı görmek içindir.
Endeks fiyatına neler dahil değil?
Endeks sayfasındaki rakamlar aracın liste fiyatıdır. Şunları içermez:
- MTV, noter/tescil harcı, plaka, trafik sigortası ve kasko — bunlar hesaplayıcıda ayrıca eklenir.
- Bayi kampanyaları, kredi/taksit farkları, opsiyonel donanım paketleri.
- İkinci el araç fiyatları — bu endeks yalnızca sıfır kilometre araçları kapsar.
- Yakıt, bakım, lastik ve otopark gibi kullanım giderleri (hesaplayıcıya da dahil değil).
Kısacası: endeks etiket fiyatını, hesaplayıcı yola çıkarma maliyetini gösterir. İkisi de kullanım giderlerini kapsamaz.
"Ortalama fiyat" derken
Sayfalarda ortalama fiyat dediğimiz değer, aritmetik ortalama değil ortanca değerdir: bulduğumuz fiyatları küçükten büyüğe sıralayıp tam ortadakini alıyoruz.
Nedeni basit. Bir kategoride tek bir çok pahalı ürün, aritmetik ortalamayı tek başına yukarı çeker ve gerçekte kimsenin ödemediği bir rakam çıkar. Ortanca değer bundan etkilenmez, o yüzden "tipik fiyat" sorusuna daha dürüst cevap verir.
Güncelleme sıklığı
Veri ayda bir otomatik yenilenir; her sayfada son güncelleme tarihi görünür.